غذاهای سنتی و محلی تبریز

غذاهای سنتی و محلی تبریز+ دستور تهیه

هر وقت نام تبریز به میان می آید همه ما به یاد تاریخ پرافتخار، دلاوری مردمان خطه آذربایجان، عمارت های باشکوه، هتل های شکیل و خاص مانند هتل لاله کندوان تبریز و هتل کایا لاله پارک تبریز، بازارهای مسقف، تفرجگاه های بزرگ و زیبا و شاعران به نام تبریز می افتیم. اما آن چه در این بین مورد غفلت قرار گرفته غذاهای رنگارنگ و خوش عطر و طعم تبریزی هاست. سفره های رنگینی که حاصل هنرمندی زنان تبریزی است. گستره ای متنوع از انواع آش ها و کوفته ها و دسرها متناسب با هر ذایقه ای که برای هر بیننده ای جذاب است. غذاهای تبریزی بازتابی از سرگذشت پر فراز و نشیب این خطه است. تبریزی که گاه روزگار با برکت خود روی خوش نشان می داد و گاه با بی وفایی کامل رنگ قحطی به روی شهر می پاشید، اما زنان تبریز با هنر خود و با کمترین مواد غذایی در دسترس در هر برهه ای سعی در رنگین نگه داشتن سفره های خود داشتند. این بار میخواهیم در سفری بر سر سفره های مردم تبریز از این همه زیبایی و طعم دلچسب لذت ببریم. تبریز جشنواره مزه ها و رنگ هاست.در کیک95 با ما همراه باشید

کوفته تبریزی

کوفته تبریزی یکی از اصیل ترین و لذیذترین غذاهای تبریز است، که مرز های شهر تبریز را درنوردیده و در لیست غذاهای محبوب اغلب خانواده های ایرانی خودنمایی می کند. البته شهرت این غذای خوشمزه مرزهای ایران را هم درنوردیده و در برخی کشورها نیز با اندکی دخل و تصرف در دستور اولیه سرو می شود. برای درک اهمیت این غذا همان بس که اگر کدبانوی خانه از پس درست کردن کوفته بربیاید یا به عبارتی کوفته اش وانرود نشان از کسب مهارت کافی در آشپزی است.این غذای لذیذ ترکیبی از گوشت چرخ کرده، لپه، برنج، تخم مرغ، پیاز، زرشک، گردو، آلو، مرزه، ترخون، گشنیز، جعفری، رب، روغن، نمک، فلفل است. کوفته تبریزی نماد هنرنمایی کدبانوی تبریزی

همچنین بخوانید : طرز تهیه کیک کاکائویی

 طرز تهیه کوفته تبریزی اصل و جلوگیری از وا رفتن آن

برای تهیه کوفته تبریزی اول باید لپه را جداگانه در آب بپزید تا کاملا پخته شود .سپس برنج را در ظرفی مناسب  با نیم پیمانه آب و مقداری نمک و زرد چوبه روی حرارت بالا قرار میدهیم تا بجوشد و آب آن کاملا کشیده شود. پس از آنکه آب برنج کشیده شد آنرا کنار بگذارید تا سرد شود.

آموزش درست کردن کوفته تبریزی

بعد از این مرحله لپه پخته شده را به همراه یک عدد پیاز و گوشت چرخ کرده داخل همزن بریزید تا کاملا باهم میکس شوند.و بعد از میکس کامل مواد را داخل ظرف بزرگتری منتقل میکنیم و به آن پیازچه یا تره خرد شده  به همراه مرزه خرد شده ، تخم مرغ ها ، برنج نیمه پز ، نمک – فلفل – زردچوبه و جوز هندی رنده شده  اضافه میکنیم و با دست خوب ورز میدهیم .مواد را آنقدر ورز دهید تا زمانی که حالت چسبندگی پیدا کند و به دست بچسبد.

پس از ورز دادن  کامل مواد را کنار بگذارید .

مرحله تهیه سس کوفته تبریزی

برای تهیه سس کوفته در یک قابلمه  پیازها را با کمی روغن تفت دهید تا پیاز ها نیمه طلایی شود.در هنگام تفت پیاز به آن کمی زرد چوبه بزنید تا خوشرنگ تر و خوش طعم تر شود.

روش جالب درست کردن کوفته تبریزی اصل بدون وا رفتگی

بعد از آن رب گوجه فرنگی را به پیازها اضافه کنید و کاملا تفت دهید بعد از آن یک پیمانه اب هم درداخل ظرف بریزید  و در ظرف را بگذارید تا روی حرارت بالا به جوش بیاید.و بعد از به جوش آمدن حرارت زیر ظرف را کم کنید.

جلوگیری از وا رفتن کوفته تبریزی

هنگام درست کردن کوفته ها ،مواد آن  را یکبار دیگر ورز دهید و به اندازه یک پرتقال از مواد بردارید و به صورت یک گلوله بزرگ داخل سس ها بگذارید . باید دستتان را با آب تر کنید تا کوفته ها به دستتان نچسبد.

سپس درب ظرف را ببندید و حرارت را بالا ببرید تا کوفته ها در آب سس بجوشند.بعد از جوش آمدن کوفته ها شعله را کم کنید و اجازه دهید  40 دقیقه کوفته ها با حرارت کم بپزند.

به همین راحتی کوفته تبریزی های شما آماده شده . فقط دقت کنید بعد از پخت کوفته ها آنها را در آب سسش نگه ندارید چون ممکن است وا برود و خراب شود.

خورش هویج

خورش هویج یکی از غذاهای بسیار پرطرفدار میان تبریزی‌ها است، اما شاید هر کسی طعم آن را دوست نداشته باشد. برای تهیه‌ی این خورش، هویج‌ها را کبریتی خرد می‌کنند و با کمی روغن سرخ کرده و به آن نمک می‌افزایند. سپس مرغ یا گوشت را با آب، پیاز تفت‌‌داده شده و رب گوجه‌فرنگی  می‌پزند یا سرخ می‌کنند و برای دادن عطر و طعمی بهتر، هم به گوشت و هم به هویج‌ها زعفران اضافه می‌کنند. در نهایت آلو را به مرغ یا گوشت خود اضافه کرده و می‌گذارند تا کامل بپزد. در پایان آب لیمو ترش را به هویج اضافه می‌کنند تا طعم شیرین نداشته باشد.

طرز تهیه خورش هویج تبریزی :

ابتدا پیاز را رنده کنید و کمی تفت دهید. مرغ را همراه رب گوجه‌فرنگی به پیاز اضافه کنید و به مدت سه تا چهار دقیقه کمی تفت دهید تا تغییر رنگ بدهد.

نمک و فلفل را به مرغ اضافه کنید و بعد از جوش آمدن در قابلمه را ببندید و شعله را کم کنید. هویج‌ها را پوست بگیرید و به صورت خلال خرد کنید. در یک ماهیتابه کمی روغن بریزید و هویج‌ها را کمی سرخ کنید.

بعد از این‌ که حدود یک ساعت از پخت مرغ گذشت و نیم‌پز شد هویج را به همراه آلو به خورش اضافه کنید تا با هم پخته شوند. در نهایت زعفران را نیز به خورش اضافه کنید. این غذا باید با شعله کم و آهسته پخته شود تا خوب جا بیفتد. در صورتی که از گوشت گوسفند استفاده می‌کنید اضافه کردن نمک را به مرحله آخر پخت غذا موکول کنید.

کوکوی لوبیا سبز

کوکوی لوبیا سبز یکی از قدیمی‌ترین کوکوهایی است که مردم تبریز اکثرا در مهمانی‌ها و مراسم افطاری ماه رمضان طبخ می‌کنند. به عنوان یک تبریزی به شما پیشنهاد می‌کنم که یا خودتان این کوکوی خوشمزه را بپزید، یا مهمان یک خانواده‌ی تبریزی شوید تا طعم بی‌نظیر آن را بچشید. برای تهیه‌ی این کوکو به لوبیا سبز، گوشت چرخ کرده، سیب زمینی، هویج، پیاز، تخم مرغ و زعفران نیاز دارید. برای تزئین آن هم از زرشک استفاده می‌کنند.

طرز تهیه کوکوی لوبیا سبز تبریزی

لوبیا سبز را بعد از پاک کردن و شستن، کاملاً خشک کنید و به اندازه های یک سانتی متری خرد کنید. هویچ و سیب زمینی را پوست بگیرید و نصف اندازه لوبیا خرد کنید. لوبیا را با یک لیوان آب و یک قاشق چای خوری مخلوط نمک و زرد چوبه بگذارید به مدت 10 دقیقه بپزد. بعد از این مدت هویچ خرد شده را اضافه کنید و 10 دقیقه دیگر مواد را بپزید. (دقت کنید که حرارت زیر مواد به حدی نباشد که آب آن کشیده شود و مجبور به اضافه کردن آب شوید) بعد از 10 دقیقه، سیب زمینی نگینی خرد شده را نیز اضافه کنید و بعد از 5 دقیقه حرارت زیر مواد را خاموش کنید و صبر کنید مواد کمی سرد شوند. در یک کاسه متناسب با اندازه مواد، 2 عدد تخم مرغ را بکشنید، با چنگال تخم مرغ ها را هم بزنید تا مخلوط شوند، بعد بکینگ پودر، پیاز داغ، ادویه مورد نظر، شیر، مغز گردو و زعفران را اضافه کنید و مواد را کاملاً با هم مخلوط کنید. سبزیجات پخته را به مخلوط تخم مرغ اضافه کنید و با قاشق هم بزنید. توجه کنید هم زدن به اندازه و شدتی نباشد که مواد را له کند. در حدی که مواد کاملاً با هم مخلوط شوند کافی است. بعد از مخلوط شدن مواد اگر احساس کردید مایه کوکو غلظت لازم را ندارد یک عدد تخم مرغ باقیمانده را نیز به مواد اضافه کنید. بعد از مخلوط شدن مواد، مایه کوکو را به مدت 10–15 دقیقه داخل یخچال قرار دهید تا کاملاً مزه دار و کمی سفت شود در یک تابه نچسب، به اندازه ای روغن بریزید که تمام سطح تابه را به ارتفاع 2 میلیمتر بپوشاند. حرارت را کمی بالا ببرید تا روغن داغ شود، مایه کوکو را داخل تابه بریزید، روی آن را کاملاً صاف کنید و صبر کنید تا کوکو کمی ببندد و بعد درب تابه را ببندید و با حرارت ملایم 30 دقیقه زمان دهید تا کوکو کاملاً مغز پخت شود و یک روی آن طلایی شود. بعد کوکو را برگردانید تا روی دیگر آن هم طلایی شود؛ و بعد کوکو را به شکل مورد نظر برش بزنید و سرو کنید.

دویماج

دویماج غذایی است که تبریزی‌ها در وعده‌ی صبحانه یا عصرانه میل می‌کنند. البته شهرها و استان‌های دیگر هم از این غذا درست می‌کنند، اما کمی با دویماج تبریزی متفاوت است. تبریزی‌ها این غذا را با نان خشک تبریزی، پنیر محلی، کره، سبزی خوردن یعنی تره، جعفری، ترخون، پونه (توصیه می‌کنم پونه‌ی آن را بیشتر بریزید) و گردو درست می‌کنند. به عنوان یک نویسنده‌ی خوش‌خوراک به شما توصیه می‌کنم حتما و حتما طعم ناب این غذای خوشمزه و راحت را بچشید.

آش ماست

آش ماست یکی از خوشمزه‌ترین آش‌های تبریز است که از پیاز، عدس، برنج، سبزی آش، آب گوشت، سیب‌زمینی، ماست، نخود، لوبیا، کلم برگ و  هویج تهیه می‌شود. البته اگر به همین آش کمی رشته بزنید، تبدیل به آش کشک می‌شود که آن را به جای ماست، کشک می‌خورند.

آبگوشت دیزی سنگی

آبگوشت‌های تبریز از خوشمزه‌ترین آبگوشت‌های ایرانی است. اگر به تبریز آمدید، حتما در رستوران‌های سنتی این غذا را امتحان کنید. برای تهیه‌ی آن از گوشت گوسفندی، دنبه، پیاز، لپه (اما امروزه اکثرا از نخود استفاده می‌کنند)، سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی و رب گوجه‌فرنگی استفاده می‌شود.

دلمه برگ مو (یپراخ دلماسی)

دلمه‌ی برگ مو یکی از پیش‌غذاهای مجلسی و اصیل تبریزی است. برای تهیه‌ی این دلمه از بلغور، برنج، لپه، روغن حیوانی (ساری یاغ)، پیاز سرخ‌کرده و سبزی دلمه (شوید، مرزه، تره) استفاده می‌شود.

شوربای تره (سوزی شورباسی)

شوربا یکی از قدیمی‌ترین غذاهای تبریز است و امروزه کمتر در سفره‌های اهالی این شهر دیده می‌شود. در گذشته اهل تبریز و حتی شهرهای دیگر شوربا را به شکل‌های مختلف می‌پختند و شاید بتوان گفت دستور مشخصی برای درست کردن آن وجود ندارد و هر کسی با توجه به آنچه که در خانه داشت، این غذا را درست می‌کرد. یکی از مشهورترین شورباها شوربای تره است. برای درست کردن این شوربا به تره، سیب زمینی، گوجه‌فرنگی، روغن (ترجیحا روغن حیوانی یا به زبان ترکی ساری یاغ)، تخم‌مرغ، رب گوجه‌فرنگی و ادویه نیاز دارید.

آش میوه

اهالی تبریز آش‌های متنوعی درست می‌کنند و شاید در هر محله‌ای، تعبیر آن‌ها از آش میوه کمی متفاوت باشد. اما اغلب مردم برای تهیه این غذا از نخود، لوبیا، آلو، آلوچه، زردآلو، آلبالو، زغال اخته، هویج، کلم‌برگ، پیاز، رشته‌ی آشی، رب، گوجه‌فرنگی و تره و جعفری استفاده می‌کنند. سرکه را هم به عنوان چاشنی در آخر به آش اضافه می‌کنند. کسانی که مثل من عاشق طعم ترش و ملس هستند، اگر یک بار این آش را میل کنند، عاشق آن می‌شوند.

آش گوجه‌فرنگی (آش آبغوره)

از دیگر آش‌های بسیار خوشمزه و خوش‌رنگ تبریزی آش گوجه‌فرنگی است. تنها فرق آش گوجه‌فرنگی و آش آبغوره در میزان گوجه‌فرنگی به کار رفته در پخت آن است. برای تهیه‌ی این آش از لوبیا چیتی یا لوبیا چشم‌بلبلی، بلغور، برنج، پیاز داغ، گوجه‌فرنگی به مقدار زیاد، تره و جعفری استفاده می‌کنند. برای طعم‌دار کردن آن از غوره یا آبغوره استفاده می‌کنند.

آش اوماج

تبریزی‌ها معمولا آش اوماج را زمستان‌ها می‌پزند که برای سرما‌خوردگی بسیار مفید است. برای تهیه‌ی آش اوماج از پیاز فراوان، عدس، رشته یا اوماج (برای تهیه اوماج آرد را خمیر کرده و سپس آن را رنده می‌کنند)، ریحان، مرزه، تره، فلفل و زردچوبه استفاده می‌کنند.

طرز تهیه آش اوماج

در یک ظرف گود آرد را با کمی آب مخلوط کنید تا به شکل یک خمیر تقریبا سفت در بیاید. به آن کمی نمک و زردچوبه اضافه کنید و ورز دهید. بعد از خمیر به اندازه گلوله هایی کوچکتر از عدس بردارید و در سینی بچینید تا خشک شوند. حتی میتوانیدجلوی بخاری یا شوفاژ هم بگذارید تا زودتر خشک شوند.

سپس به سراغ طرز پخت آش اوماج میرویم . برای تهیه این آش ابتدا عدس را از چند ساعت قبل خیس کنید.بعد سبزی ها را تمیز کنید و خوب بشویید و وقتی آب سبزی کشیده شد آن را ریز خرد کنید.

پیاز ها را به دو نیم تقسیم کنید و در یک قابلمه مناسب  با کره در حد 1 دقیقه تفت دهید و بعد به آن زردچوبه و نمک اضافه کنید. به پیاز ها آب قلم یا آب معمولی اضافه کنید و بعد عدس های خیس خورده شده را داخل آب و پیاز بریزید.تا آب به جوش بیاید. وقتی آب به جوش آمد سبزی ها معطر خرد شده را به داخل مواد آش اضافه کنید.البته میتوانید از سبزی خشک هم در این آش استفاده کنید. حرارت را کم کنید تا عدس ها پخته شوند و اگر درحین پخت عدس آب داخل قابلمه کم بود به آن آب جوش اضافه کنید.

بعد از پخت عدس اوماج ها را کم کم به آش اضافه کنید و مدام هم بزنید تا اوماج ها به هم نچسبند . همین طور به هم زدن ادمه دهید تا زمانی که اوماج ها به اندازه کافی باد کنند . در این صورت آش آماده است و میتوانید آن را در ظرف مورد نظر سرو کنید.

همچنین بخوانید: غذای سنتی ارومیه

آش شیله عدس

شیله هم مثل شوربا از غذاهای قدیمی تبریز است که امروزه کمتر کسی می‌پزد. بلغور، برنج، پیاز، عدس، رب گوجه‌فرنگی و نوعی سبزی محلی به نام «کالش» مواد تشکیل‌دهنده‌ی این غذای خوشمزه است.

آش کلم قمری (داش‌کلم آشی)

آش کلم قمری هم جزو آن دسته آش‌هایی است که مخصوص خود تبریز است و در هیچ شهر دیگری نمی‌توانید پیدا کنید. این آش از کلم قمری، پیاز، لپه، بلغور، برنج، تره، جعفری، سبزی دیگری به نام کروز، گوجه‌فرنگی، رب گوجه‌فرنگی و فلفل تهیه می‌شود و برای تزئین نعناع خشک به آن اضافه می‌کنند. اما بعضی از قدیمی‌های تبریز در آش کلم قمری کشک هم می‌ریزند.

منبع : lastsecond